Klavyem.nET Topluluğu.

IRC (Internet Relay Chat), 1988 yılında Jarkko Oikarinen tarafından geliştirilen ve günümüzde hâlâ kullanılan en eski gerçek zamanlı sohbet protokollerinden biridir. IRC üzerinden yapılan iletişimin temelini IRCd (IRC Daemon) adı verilen sunucu yazılımları oluşturur. Peki IRCd tam olarak nedir? Ne işe yarar? Hangi türleri vardır? Bu yazıda IRCd hakkında merak edilen tüm detayları bulabilirsiniz.

IRCd Nedir?
IRCd, IRC protokolünü uygulayan bir sunucu yazılımıdır. Bir IRC sunucusu üzerinde çalışan daemon (arka plan hizmeti) olarak, istemcilerin (client) birbirleriyle haberleşmesini sağlar. Kısacası, IRC kullanıcılarının bağlandığı "sunucu" aslında bir IRCd yazılımıdır.
IRC istemcileri (mIRC, HexChat, Irssi gibi), bir IRCd’ye bağlanarak kanallarda sohbet etmeye başlar. Tüm mesajların yönlendirilmesi, kanal yönetimi, kullanıcı kimliği doğrulaması gibi işlemler IRCd tarafından gerçekleştirilir.

IRCd Ne İşe Yarar?
Bir IRCd yazılımı, aşağıdaki temel işlevleri yerine getirir:

Kullanıcı bağlantılarını kabul etme
Mesajları doğru istemciler arasında yönlendirme
Kanal yapısını yönetme (kanal oluşturma, konu değiştirme, kanal operatörlüğü vb.)
Kullanıcı kimliklerini ve yetkilerini denetleme
Sunucular arası bağlantıyı sağlama (IRC ağı kurma)
Flood, spam ve saldırılara karşı koruma sağlama

Popüler IRCd Yazılımları
IRC dünyasında birçok farklı IRCd yazılımı vardır. Her biri farklı özellikler ve yapılandırmalar sunar. İşte en popülerlerinden bazıları:
IRCd
AçıklamaUnrealIRCd
En çok kullanılan IRCd’lerden biridir. Kolay yapılandırma ve gelişmiş güvenlik özellikleri ile öne çıkar. SSL, cloaking, flood koruması gibi özellikleri vardır.
InspIRCd
Modüler yapısı sayesinde özelleştirmesi oldukça kolaydır. Özellikle modern IRC ağlarında tercih edilir.
ircd-hybrid
IRC protokolüne sadık kalan, minimalist ve hızlı bir IRCd yazılımıdır. Özellikle teknik kullanıcılar arasında popülerdir.
ngIRCd
Hafif ve taşınabilir bir IRCd’dir. Düşük kaynak tüketimi sayesinde küçük sistemlerde tercih edilir.
Charybdis
Özellikle OFTC gibi büyük IRC ağlarında kullanılır. Gelişmiş yetki sistemine sahiptir.

IRCd Nasıl Kurulur?
Her IRCd yazılımının kurulumu farklı olsa da, temel adımlar genellikle benzerdir:

Sunucunuza uygun IRCd yazılımını seçin
Kaynak koddan derleyin veya paket yöneticisi ile kurun
Kod:
ircd.conf
veya benzeri yapılandırma dosyasını düzenleyin
Güvenlik ayarlarını yapın (SSL, kullanıcı limitleri, cloak vb.)
IRCd servisini başlatın ve istemci ile bağlanmayı deneyin

Basit bir örnekle UnrealIRCd kurulumu:

Kod:
wget https://www.unrealircd.org/downloads/Unreal3.2.X.tar.gz

tar -xzf Unreal3.2.X.tar.gz

cd Unreal3.2.X

./Config

make

make install

./unreal start

IRCd Kurarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Güvenlik: IRC sunucuları sık sık bot ve flood saldırılarına hedef olur. SSL, kullanıcı limitleri ve gelişmiş ban listeleri kullanın.
Kaynak Kullanımı: Sunucunuzun CPU ve RAM kaynaklarını aşırı tüketmeyecek hafif bir yapı seçin.
Yönetim Paneli: Bazı IRCd’ler web tabanlı yönetim paneli veya komut satırı araçları ile birlikte gelir. Yönetimi kolaylaştırır.
Topluluk Desteği: Sık güncellenen, belgeleri ve aktif topluluğu olan bir IRCd seçmek uzun vadede sorunları daha hızlı çözmenizi sağlar.

Sonuç
IRC artık ana akım kullanıcılar için birincil sohbet aracı olmasa da, hâlâ birçok topluluk, geliştirici ekibi ve nostalji tutkunu tarafından kullanılmaktadır. IRCd ise bu altyapının bel kemiğidir. Kendi IRC sunucunuzu kurmak istiyorsanız, doğru IRCd seçimi ve yapılandırması ile sağlam, güvenli ve özelleştirilebilir bir sistem oluşturabilirsiniz.
IRC’nin sadeliği ve özgürlüğü hoşunuza gidiyorsa, bir IRCd kurarak kendi sohbet ağınızı oluşturmanın tam zamanı!

Senin Favorin Hangisi?
Siz hangi IRCd yazılımını kullanıyorsunuz ya da kullanmayı düşünüyorsunuz? Deneyimlerinizi ve önerilerinizi bizimle paylaşın!

RuHSalatası